Thực tế mở rộng (XR), chứ không phải VR thuần túy, mới là bước đột phá công nghệ tiếp theo

Ngày 24 tháng 3 năm 2022

Thực tế mở rộng (XR), chứ không phải VR thuần túy, mới là bước đột phá tiếp theo

Để kính thông minh thực sự bùng nổ, chúng phải thời trang và được xã hội đón nhận

Tác giả: Chris Pickett

Những tên tuổi công nghệ lớn nhất thế giới đang bước vào cuộc đua định hình và kiến tạo bức tranh số tương lai. Meta (trước đây là Facebook) muốn gọi đó là Metaverse. NVIDIA hình dung một Omniverse. Google hiện gọi hướng đi của mình là Lens. Samsung, Apple, Microsoft, Amazon, Adobe, Snap, Huawei và nhiều công ty khác đều nhấn mạnh tầm quan trọng cũng như tiềm năng của mô hình điện toán mới này. Tất cả các “ông lớn” đều hiểu rằng bước chuyển tiếp theo của ngành điện toán đang đến rất nhanh, và họ không muốn trở thành một “công ty công nghệ cũ” bỏ lỡ cơ hội như IBM từng gặp với PC, Motorola khi chuyển sang điện thoại di động kỹ thuật số, hay Blackberry, Palm và Nokia khi thị trường chuyển sang smartphone. Tuy nhiên, tất cả đều gặp cùng một bài toán với nền tảng di động mới này: tìm ra hệ quang học giúp thiết bị đeo trên đầu trông tự nhiên, thời trang nhưng vẫn đạt hiệu năng cần thiết.

Với người quan sát thông thường, cuộc cạnh tranh cho nền tảng điện toán tiếp theo hiện chủ yếu gắn với không gian thực tế ảo hoặc mạng lưới các không gian số 3D, nơi người dùng có thể tương tác với môi trường do máy tính tạo ra từ góc nhìn thứ nhất. Holodeck trong Star Trek là một ví dụ khoa học viễn tưởng cho trải nghiệm nhập vai này, cũng như thế giới trong “Ready Player One” của Steven Spielberg. Nhưng tại DigiLens, chúng tôi tin rằng còn một cơ hội lớn hơn nhiều trong ngắn hạn — cơ hội đã bị kìm hãm suốt một thập kỷ bởi chất lượng quang học hạn chế trên thị trường. Bước sang năm 2022, điều đó bắt đầu thay đổi nhờ hiệu năng đột phá của công nghệ ống dẫn sóng mới của DigiLens. Đây là công nghệ cho phép con người tương tác tự nhiên với nhau trong đời sống hằng ngày theo cách hữu cơ, dễ được xã hội chấp nhận và giúp cải thiện cuộc sống. 

Thiết bị thực tế mở rộng (XR) là nền tảng số lớn tiếp theo

Chúng ta đang tiến tới một môi trường Thực tế mở rộng (XR) bao phủ toàn bộ phổ công nghệ gồm Thực tế tăng cường (AR), Thực tế hỗn hợp (MR) và Thực tế ảo (VR). Đó sẽ là một tương lai nằm giữa một thế giới số hoàn toàn nhập vai và một trải nghiệm số theo yêu cầu, chỉ hoạt động khi người dùng muốn. Chúng tôi đang xây dựng một nền tảng số hoàn toàn mới, cho phép người dùng ở nhiều thị trường khác nhau trực quan hóa thông tin theo cách giúp tăng năng suất, tối ưu việc học và cuối cùng cải thiện nhiều hoạt động hằng ngày khác.

Hình dung tương lai là phần dễ. Xây dựng được tương lai ấy mới khó hơn nhiều. Tại DigiLens, chúng tôi cho rằng hai thách thức chính là hệ quang học và mức độ được xã hội chấp nhận. Công nghệ phải hoạt động tốt — với độ phân giải, trường nhìn và các thông số phù hợp — đồng thời người dùng phải cảm thấy thoải mái khi đeo kính. Không thể có yếu tố này mà thiếu yếu tố kia; giống như hỏi lưỡi nào của một chiếc kéo quan trọng hơn. Chúng tôi đã đạt những bước tiến lớn về quang học, như được trình bày gần đây nhất trong thông cáo báo chí CES 2022 và bên dưới tôi sẽ nói chi tiết hơn về những tiến bộ trong khả năng được xã hội chấp nhận. Nhưng trước tiên, cần hiểu chúng tôi cho rằng công nghệ đang đi về đâu và vì sao.

Như sơ đồ phía trên cho thấy, XR được chia thành ba nhóm: VR, AR và MR. Nhóm đầu tiên và dễ thấy nhất hiện nay là VR. Meta, Sony và HTC đang tích cực tung ra phần cứng VR. Trong VR, người dùng đội một bộ headset cồng kềnh phủ lên đầu và mắt; thực tại họ nhìn thấy được tái tạo hoàn toàn, vì vậy từ góc nhìn thứ nhất họ tương tác với một môi trường hoàn toàn do máy tính tạo ra và các đại diện số, chẳng hạn avatar, của những người dùng khác. Câu hỏi lớn mà các công ty công nghệ phải đối mặt là liệu người tiêu dùng có thực sự muốn trải nghiệm này ở quy mô rộng hay không. Cụ thể hơn, liệu những người không am hiểu công nghệ có sẵn sàng đeo các bộ headset như vậy và ngồi trong phòng khách, tách biệt khỏi mọi thứ ngoài thế giới do máy tính tạo ra? Tôi cho rằng người lớn tuổi, những người ít có lợi thế về công nghệ và cả phần đông người dùng phổ thông sẽ không như vậy.. 

Thay vào đó, tôi tin rằng chúng ta đang hướng tới một môi trường XR kết hợp nhiều khía cạnh của AR và MR, nơi trải nghiệm của con người được bổ sung trên chính thế giới thực, vào đúng nơi và đúng lúc người dùng muốn. Điều này khác với việc bị đại diện bởi một avatar số trong một thế giới giả lập, nơi bạn có thể chọn trông giống phiên bản số của chính mình hoặc hoàn toàn khác, trong khi đang đeo một bộ VR lớn và cồng kềnh mà chẳng ai ngoài đời thực nhìn thấy bạn hay thiết bị đó.

Trong một thế giới nơi AR/MR chiếm lĩnh

Tại DigiLens, chúng tôi muốn giúp công nghệ phát triển theo hướng cho phép con người sống tốt hơn, kết nối và giao tiếp với những người cũng như thế giới xung quanh. Kính AR/MR bổ sung dữ liệu và hình ảnh vào môi trường thực ngay khi người dùng đang trải nghiệm môi trường đó. Công nghệ cho phép người dùng nâng cao cách họ nhìn thế giới bằng cách phủ thông tin số lên trên và trong đúng ngữ cảnh của thế giới thực. AR sẽ thực hiện điều này ở mức đơn giản hơn thông qua các thông báo như tên người đang tương tác, giá sản phẩm, bản đồ, chức năng phóng to và nhiều thông tin khác. MR về sau sẽ tạo trải nghiệm nhập vai sâu hơn bằng cách cho phép người dùng chủ động quyết định cách họ nhìn thế giới, che khuất một số vật thể và chèn các yếu tố khác vào môi trường. Trải nghiệm này có giá trị rõ rệt hơn một môi trường hoàn toàn ảo, bởi con người vẫn có thể tương tác với nhau và với không gian xung quanh theo cách tự nhiên hơn. Hãy xem một số ví dụ sau: 

Một bác sĩ ở quốc gia đang phát triển có thể kết nối với chuyên gia ở bên kia địa cầu để giúp cứu sống một đứa trẻ. Chuyên gia có thể tương tác theo thời gian thực thông qua lớp phủ XR, tương tự cách các hãng ô tô đang dùng XR để hướng dẫn kỹ thuật viên. XR mở ra khả năng khám chữa bệnh từ xa gần như không giới hạn, nhưng vẫn giữ được kết nối con người vô cùng quan trọng giữa bác sĩ thật và bệnh nhân thật.

Một kỹ thuật viên HVAC ở Bangalore, Ấn Độ có thể kết nối với chuyên gia tại Buffalo, New York thông qua công nghệ XR được chia sẻ giữa hai bên.

Những người tự sửa chữa, tự làm đồ trên khắp thế giới có thể làm việc nhanh và hiệu quả hơn nhờ nhận hướng dẫn trực tiếp trên kính thông minh thay vì phải cầm điện thoại. Tương tự phi công chiến đấu đọc dữ liệu thời gian thực trên màn hình HUD, một người làm mộc tại nhà có thể nhìn thấy góc cắt được phủ trực tiếp lên tấm gỗ mà họ sắp xử lý.

Giáo viên có thể sử dụng thiết bị XR để giảng dạy rảnh tay theo cách nhập vai và tương tác hơn.

Người chơi game có thể tổ chức và tham gia trò chơi nhiều người ngay trong môi trường thực, vượt ra ngoài thao tác chạm đơn giản trên màn hình — vừa khám phá thế giới vừa tùy biến hình ảnh đại diện theo cá tính riêng.

Khả năng ứng dụng sẽ gần như vô hạn khi người dùng doanh nghiệp, rồi đến người tiêu dùng, trực tiếp tiếp cận công nghệ và khám phá năng lực của nó. Tuy nhiên, để thành công, các nhà sản xuất phần cứng phải hiểu rằng ngoại hình của người đeo rất quan trọng. Bạn vẫn hiện diện trực tiếp trong thế giới thực và thiết bị đeo để tạo trải nghiệm sẽ ảnh hưởng đến cách bạn trông như thế nào và xuất hiện trước người khác. Thiết bị cần hòa hợp với người đeo để việc giao tiếp vẫn tự nhiên và hiệu quả. Phần lớn giao tiếp trực tiếp là phi ngôn ngữ — nhướn mày, nhìn hướng mắt của người đối diện, quan sát đồng tử và nhiều tín hiệu khác. Thiết bị đeo trên đầu vì thế phải nhẹ, thời trang và, theo cách chúng tôi gọi, “dễ được xã hội chấp nhận”.

Sự đón nhận của xã hội và kết nối giữa con người sẽ là các yếu tố quyết định 

Cách bạn trông trong thế giới thực rất quan trọng. Có những ngành công nghiệp khổng lồ được xây dựng quanh nhu cầu giúp con người trông đẹp nhất — dược phẩm, phẫu thuật thẩm mỹ, thời trang, kính mắt và nhiều lĩnh vực khác. Mức độ được xã hội chấp nhận của công nghệ mới, vượt ra ngoài cảm giác “ngầu” ban đầu, còn gắn với một yếu tố quan trọng hơn: kết nối con người. Rất khó tương tác có ý nghĩa với người khác nếu công nghệ họ sử dụng tạo ra một rào cản giữa hai người và cản trở giao tiếp trực tiếp tự nhiên.

Đây chính là điểm DigiLens nổi trội. Để tạo ra công nghệ “cứ dùng là hoạt động” cần rất nhiều thời gian, sự tập trung và năng lực kỹ thuật xuất sắc. Tôi tự hào về những gì đội ngũ đã làm được. Chúng tôi đã giải quyết một số thách thức lớn nhất của phần cứng kính thông minh XR — tạo ra hệ quang học hiệu suất cao, mang đến trải nghiệm kính dễ được xã hội chấp nhận ở mức giá phù hợp với người tiêu dùng. Mục tiêu là để công nghệ hòa vào cuộc sống thay vì khiến người đeo trở nên lạc lõng.

Công nghệ thấu kính ống dẫn sóng của chúng tôi nổi bật ở những đặc tính thiết yếu để tạo ra kính thông minh có thể được xã hội chấp nhận:

1. Ánh sáng hắt vào mắt ít hơn 4 lần so với đối thủ gần nhất – Eye glow là một hiệu ứng phụ phổ biến của ống dẫn sóng nhiễu xạ. Hiện tượng này xảy ra khi ánh sáng bị chiếu lệch khỏi mắt người dùng và có thể nhìn thấy từ bên ngoài. Eye glow cao có thể gây mất tập trung cho người đối diện, làm giảm khả năng nhìn thấy mắt người đeo và thường là dấu hiệu cho thấy hiệu suất ống dẫn sóng thấp hơn.
2. Độ lóe thấp từ các nguồn sáng bên ngoài – Các cách tử bên trong ống dẫn sóng dùng để bẻ hướng ánh sáng có thể bắt ánh sáng từ nguồn bên ngoài và tạo ra các vệt “lóe”, như cầu vồng hoặc phản xạ gây xao nhãng, làm giảm trải nghiệm người dùng. DigiLens có thể giảm thiểu những hiện tượng này nhờ nền tảng thiết kế linh hoạt, cho phép nhà sản xuất bố trí cách tử theo cách hạn chế độ lóe.
3. Độ trong suốt cao trên 85% – Độ trong suốt là lượng ánh sáng có thể đi qua thấu kính ống dẫn sóng, cho phép người dùng nhìn thấy thế giới thực và người đối diện nhìn thấy mắt của người đeo. Ống dẫn sóng DigiLens bắt đầu ở mức trong suốt 85% và còn cao hơn, trong khi các đối thủ thấp hơn 85%. Nhờ vậy kính có thể trông tự nhiên như kính mắt thông thường thay vì giống kính râm. 
4. Hiệu suất cao – Hiệu suất thể hiện mức độ hiệu quả của ống dẫn sóng khi truyền ánh sáng từ nguồn chiếu tới mắt người đeo. Chỉ số càng cao, ống dẫn sóng càng có giá trị vì cho phép nhà sản xuất tạo ra thiết bị thanh thoát, nhẹ hơn, dùng pin nhỏ hơn, ít vấn đề nhiệt hơn và máy chiếu nhỏ hơn. Đây là một trong những chỉ số quan trọng nhất vì tác động trực tiếp đến kích thước và kiểu dáng tổng thể. DigiLens đang dẫn đầu thị trường quang học nhiễu xạ ở tiêu chí này với khoảng cách đáng kể.

Công nghệ đẹp mắt với mức hiệu năng MVP đã xuất hiện

Dù bạn gọi thế hệ điện toán tiếp theo là Metaverse, Omniverse hay một cái tên khác, thông điệp tôi muốn để lại là: để nền tảng mới này thực sự được chấp nhận, công nghệ phải hòa vào cuộc sống mà không khiến con người trông như những cyborg khi họ di chuyển tự nhiên trong thế giới thực. Công nghệ phải nâng cao cuộc sống thay vì khiến con người bị tách biệt và cô lập hơn — điều mà các mạng xã hội, thật nghịch lý, đôi khi đã gây ra. Tôi đang thúc đẩy đội ngũ xây dựng ống dẫn sóng và thiết bị đeo trên đầu phù hợp với những gì con người vốn đã làm, đồng thời giúp họ làm việc thông minh hơn, tốt hơn, hiệu quả hơn và cộng tác nhiều hơn.

Công nghệ đeo trên đầu có một lịch sử dài và chúng tôi đang nỗ lực hoàn thiện nó. Cũng như những chiếc kính thuốc đầu tiên giúp con người nhìn thế giới đúng như nó vốn có và hoạt động tự do, hiệu quả hơn, chúng tôi muốn giúp người dùng trải nghiệm — chứ không phải trốn khỏi — thực tại và kết nối với những người xung quanh. Chúng tôi muốn giúp những người tiên phong tiếp tục làm những gì họ đang làm, nhưng với lợi thế của bước tiến hóa tiếp theo trong công nghệ hiển thị.

Bạn sẽ tiếp tục thấy DigiLens dẫn đầu bằng cách giải quyết những bài toán khó nhất đang cản trở thiết bị đeo trên đầu, và chúng tôi sẽ làm điều đó bằng công nghệ ống dẫn sóng vừa đẹp mắt vừa dễ được xã hội chấp nhận. Hãy tin tôi khi nói rằng bạn sẽ muốn tận mắt thấy những sản phẩm mới của chúng tôi. Vì vậy, tôi muốn mời các nhà sáng tạo nội dung phần mềm XR, OEM phần cứng, lãnh đạo đổi mới doanh nghiệp, nhà phân tích công nghệ và phóng viên đến tham quan, trải nghiệm demo và tự mình đánh giá. Những đột phá gần đây của DigiLens đã cho phép tạo ra những chiếc kính thông minh mà bạn thực sự muốn đeo — hãy đến và tận mắt trải nghiệm.