Thực tế mở rộng (XR) sẽ định hình tương lai của môi trường làm việc như thế nào

Ngày 12 tháng 7 năm 2022

Thực tế mở rộng (XR) sẽ định hình tương lai của công việc và tạo cú hích năng suất mà chúng ta đang rất cần

Tác giả: Chris Pickett

Lạm phát tăng cao và nguy cơ suy thoái đang tạo ra tâm lý u ám gợi nhớ thập niên 1970 — dù Hoa Kỳ đang ở gần trạng thái toàn dụng lao động. Trong khi các nhà hoạch định chính sách và Cục Dự trữ Liên bang cân nhắc những bước đi tiếp theo để thoát khỏi giai đoạn khó khăn này, đây là lúc quan trọng để nhìn lại bức tranh rộng hơn. Dù hiện tại đầy thách thức với người lao động, gia đình và nhiều ngành kinh doanh, vẫn có nhiều lý do để lạc quan. Những giai đoạn khó khăn có thể khơi nguồn cho những bước tiến lớn. Nếu lịch sử là chỉ dẫn, đổi mới và đột phá mới không chỉ giúp phục hồi mà còn có thể tạo ra một thời kỳ phục hưng với những hoạt động và ngành nghề mới.    

Tại DigiLens, chúng tôi tin XR có vị thế đặc biệt để trở thành một phần quan trọng của lời giải. XR có thể giúp vượt qua cả thách thức cấp thời lẫn một bài toán dài hạn sâu sắc. Thách thức ngắn hạn là năng suất — yếu tố đã gần như đi ngang và cuối cùng suy giảm kể từ năm 2007.^[1]https://www.bls.gov/productivity/charts/long-term-labor-productivity-by-sector-for-selected-periods.htm Theo Bloomberg gần đây, năng suất tại Hoa Kỳ giảm 7,5% trong quý I, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 1947. Thách thức dài hạn lại liên quan đến chính bản chất của công việc và cách đáp ứng nhu cầu của một lực lượng lao động đang bước vào vùng chưa từng có tiền lệ.

Lược sử về công việc và đổi mới

Trước hết hãy nhìn vào xu hướng dài hạn quan trọng. Trong phần lớn lịch sử loài người, cho tới tương đối gần đây, công việc thường đồng nghĩa với việc gắn bó với một nghề hay một sự nghiệp trong phần lớn cuộc đời. Từ khi con người chuyển từ săn bắt, hái lượm sang nông nghiệp, lao động thường là làm cùng một loại công việc rồi truyền nghề cho thế hệ kế tiếp. Cách mạng Công nghiệp, bắt đầu khoảng 150 năm trước, rõ ràng tạo ra sự gián đoạn lớn. Tuy nhiên ngay cả khi đó, mô hình này vẫn tiếp tục. Khi không còn bị ràng buộc vào nông trại, công nhân nhà máy và ngành thép có thể di chuyển tới thành phố — từ đó thúc đẩy đô thị hóa — nhưng công việc vẫn thường là làm cùng một loại nghề trong phần lớn đời người. Sau Cách mạng Công nghiệp, thế hệ sau có nhiều tự do hơn khi chọn nghề, nhưng nghề nghiệp nhìn chung vẫn là một hành trình lâu dài trong cùng một lĩnh vực.

Trong chính cuộc đời của chúng ta — đặc biệt với thế hệ Gen X hoặc lớn tuổi hơn — tất cả điều đó đã thay đổi. Việc làm “cả đời” từ lâu đã không còn là chuẩn mực. Cách mạng Thông tin tạo ra một kỷ nguyên mới của học tập suốt đời và dịch chuyển nghề nghiệp chưa từng tồn tại trước đây. Một số nhà khoa học xã hội cho rằng sự chuyển đổi này cũng góp phần làm suy yếu tính gắn kết xã hội. Khi con người trở nên cơ động và “du mục” hơn, họ cũng có thể cảm thấy lạc lõng và cô lập hơn.

Tranh luận về cách ứng phó với quá trình chuyển đổi này đương nhiên rất phức tạp và nhạy cảm. Các nhà hoạch định chính sách có thể hứa hẹn đưa mọi thứ trở lại như xưa, nhưng thực tế nền kinh tế toàn cầu giống một động cơ không có số lùi. Đó là kiểu kinh tế học khoa học viễn tưởng hứa hẹn đưa chúng ta quay lại một thời đại không còn tồn tại. Tin tốt là dù thời đại cũ đã qua, thời đại ngày mai hoàn toàn có thể tốt hơn. Lịch sử nhiều lần cho thấy đổi mới là câu trả lời, và sự gián đoạn mang tính xây dựng do công nghệ mới tạo ra thường đem lại lợi ích lớn hơn nhiều so với chi phí.

Trong cuốn sách Bourgeois Dignity, Deirdre N. McCloskey viết rằng vào năm 1800, một người bình thường chỉ tiêu dùng khoảng 3 USD mỗi ngày và kỳ vọng con cháu của mình cũng sẽ tiếp tục ở mức tương tự. Chỉ lãnh chúa, giám mục hoặc một số ít thương nhân sống khá hơn đáng kể. Tình trạng này kéo dài trong gần như toàn bộ lịch sử và tiền sử. Với 3 USD mỗi ngày, một người bình thường trên Trái Đất chỉ có vài cân khoai tây, một ít sữa và thỉnh thoảng một chút thịt.

Nếu thu nhập bình quân đầu người cách đây 200 năm khoảng 1.100 USD thì tại Hoa Kỳ ngày nay con số vào khoảng 63.000 USD — tăng gần 60 lần. McCloskey cho rằng những bước tiến phi thường này trở thành hiện thực nhờ điều bà gọi là “Bourgeois Revaluation” — sự thay đổi văn hóa từ quan niệm chỉ giới quý tộc mới có thể khởi nghiệp và sở hữu doanh nghiệp sang một nền kinh tế coi trọng mô hình trọng dụng người tài phân tán hơn, dựa trên chất lượng ý tưởng kinh doanh của mỗi cá nhân. Hai trăm năm sau, sự thay đổi tư duy này góp phần hình thành khái niệm “zero to one” thường được nhắc đến tại Silicon Valley và được doanh nhân người Mỹ gốc Đức Peter Thiel viết thành một cuốn sách vào năm 2014. Sự trỗi dậy của tinh thần khởi nghiệp từ dưới lên, thay vì các mệnh lệnh kiểm soát từ giới tinh hoa, đã tạo nên một kỳ tích kinh tế, giúp hàng trăm triệu người thoát nghèo, mở rộng khả năng biết chữ và kéo dài tuổi thọ.

Khái niệm này phù hợp với tầm nhìn và những gì chúng tôi đang theo đuổi tại DigiLens. Thiel viết rằng những doanh nghiệp giá trị nhất trong các thập kỷ tới sẽ được xây dựng bởi các doanh nhân muốn trao quyền cho con người, thay vì cố khiến họ trở nên lỗi thời.

Tôi cho rằng điều đó đúng. Con người sẽ nằm ở trung tâm của bước tiến hóa tiếp theo trong công nghệ hiển thị. Đó là lý do gần đây tôi lập luận^[2]https://staging.digilens.com/xr-will-be-next-big-thing/ rằng tương lai của công nghệ hiển thị sẽ không hoàn toàn là thế giới ảo (VR), mà chính XR xuyên thấu — nơi tương tác đời thực được tăng cường — mới là hướng đi quan trọng.  

DigiLens tin rằng XR^[3]Thực tế mở rộng (XR) là thuật ngữ chúng tôi dùng để bao quát cả Thực tế tăng cường (AR) và Thực tế hỗn hợp (MR) chứ không phải VR sẽ chiếm ưu thế, bởi VR — bao gồm cả VR kết hợp AR xuyên qua camera — chủ yếu tạo ra một trải nghiệm nhân tạo và tổng hợp nơi người dùng không trực tiếp nhìn thế giới thực mà nhìn một bản sao của thế giới đó. Camera và công nghệ màn hình cần thiết cho cách tiếp cận này gây độ trễ, biến dạng và đòi hỏi thiết kế rất lớn, làm hạn chế tầm nhìn ngoại vi. Ngược lại, XR xuyên thấu là XR thực sự vì bạn nhìn thấy thế giới thật mà không bị quang học hay màn hình làm méo và không có độ trễ từ camera.

XR có tiềm năng trở thành một công nghệ “zero to one” vì nó đáp ứng nhu cầu thực và giải quyết vấn đề thực. Đây không chỉ là một món đồ công nghệ thú vị đòi hỏi doanh nghiệp phải tự tạo ra thị trường. Đây là công nghệ phù hợp với thời điểm và phục vụ một thị trường vốn đã tồn tại.

XR có vị thế phù hợp để giải bài toán học tập suốt đời

Nếu mô hình của ngày hôm qua là làm một nghề suốt đời thì mô hình hôm nay là học tập suốt đời. Và việc học đó chủ yếu sẽ không diễn ra trong lớp học mà học thông qua thực hành và học ngay tại hiện trường. XR có thể cải thiện mạnh mẽ hoạt động “đào tạo tại chỗ” và giúp doanh nghiệp đạt những bước tăng năng suất đáng kể, có thể đo lường trong ngắn hạn. Hãy nhìn vào những gì đã xảy ra khi XR được thử nghiệm.

Harvard Business Review từng đưa tin: Newport News Shipbuilding — đơn vị thiết kế và đóng tàu sân bay cho Hải quân Hoa Kỳ — sử dụng thực tế tăng cường ở giai đoạn cuối của quy trình sản xuất để kiểm tra tàu. Với AR, họ có thể nhìn thấy thiết kế cuối cùng được chồng trực tiếp lên con tàu, nhờ đó giảm thời gian kiểm tra 96% — từ 36 giờ xuống chỉ còn 90 phút.

Nhiều doanh nghiệp và tổ chức khác như Amazon, Meta (Facebook), General Electric, Intel, Xerox, Mayo Clinic và các công ty thiết bị y tế cũng đang thử nghiệm XR và ghi nhận mức tăng năng suất đáng kể.

GE sử dụng XR để hỗ trợ công nhân nhà máy thực hiện các quy trình đi dây phức tạp trong tua-bin gió và đạt mức tăng năng suất 34%. Intel giảm 29% thời gian lấy hàng trong kho khi sử dụng XR. Xerox giúp đội ngũ hiện trường tăng 67% tỷ lệ sửa đúng ngay từ lần đầu nhờ XR. Ở những lĩnh vực khác, XR cải thiện đáng kể hiệu quả của các thao tác y tế hằng ngày như lấy máu, trong khi khả năng chồng hình ảnh 3D lên tài liệu 2D giúp rút ngắn mạnh thời gian đào tạo. Nói ngắn gọn, XR giúp học nhanh hơn.

Nếu XR tốt đến vậy, một người hoài nghi có thể hỏi: tại sao chưa phải ai cũng dùng nó? Đây là câu hỏi hợp lý và câu trả lời thẳng thắn là công nghệ vẫn chưa sẵn sàng ở mức cần thiết để mở rộng quy mô và thâm nhập nhiều ngành. XR chưa trở thành thứ mọi người đều dùng bởi công nghệ vẫn chưa đạt tới giai đoạn phát huy hết khả năng.

Tuy vậy, công nghệ đã tiến rất gần và chúng tôi muốn chứng minh điều đó. Như DigiLens đã cho thấy, chúng tôi đã vượt qua nhiều rào cản lớn liên quan đến quang học và khả năng được xã hội chấp nhận. Hiện chúng tôi đang phát triển một sản phẩm mới có thể giúp XR mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Chiến lược của chúng tôi là tập trung giúp XR bứt phá trong thị trường doanh nghiệp, bởi đây là nơi công nghệ có khả năng cất cánh và đạt “vận tốc thoát” cao nhất. Chúng tôi đã thấy đủ các nghiên cứu tình huống để hiểu rằng tiềm năng tăng năng suất của XR có thể thay đổi cuộc chơi.

Chúng tôi tin kính thông minh sẽ được ứng dụng rộng rãi như một công cụ chứ không phải món đồ chơi, bởi nó mở ra những trường hợp sử dụng và chức năng mới như:

1. Chuyên gia hỗ trợ từ xa;
2. Hướng dẫn từng bước;
3. Hiển thị 3D cho cả một người dùng lẫn nhiều người dùng từ xa; và
4. Hướng dẫn tài liệu sẵn sàng cho di động, thay thế màn hình 2D.

Chỉ cần tinh chỉnh thêm giao diện người dùng, trải nghiệm người dùng và xây dựng cầu nối giữa thiết bị với đám mây, XR có thể trở thành một phần quen thuộc trong đời sống hằng ngày. 

Chúng tôi đánh giá cao yếu tố thú vị của trò chơi XR, nhưng thế giới hiện không thiếu giải trí bằng việc đang thiếu năng suất. Thị trường không đòi hỏi sự thoát ly khỏi thực tại nhiều bằng “khả năng hiện diện” — tức giúp con người trong thế giới thực hiệu quả hơn và hiện diện trọn vẹn hơn. Bắt đầu từ thị trường doanh nghiệp, chúng tôi tin XR có thể chứng minh sức sống lâu dài của mình.

Đúng là tình trạng kinh tế trì trệ hiện nay khiến nhiều người bất an, nhưng tương lai vẫn đầy khả năng. Trong 200 năm qua, đổi mới và văn hóa “zero to one” đã tạo ra những bước tiến đáng kinh ngạc ở nhiều lĩnh vực. Tôi tin thời điểm của XR đã đến và DigiLens sẽ dẫn đầu, cuối cùng mở khóa giá trị mà những người theo chủ nghĩa vị lai đã viết và nói đến suốt nhiều năm. Thực tế, trước cuối năm DigiLens sẽ có một công bố lớn giúp tăng tốc kết quả này — và tôi tin bạn sẽ hài lòng khi nhìn thấy nó!